कात्तिक ११, २०७६ काठमाडौं . सरकारले सर्वसाधारणको गुनासो सुन्न संचालनमा ल्याइएको गुनासो व्यवस्थापन प्रणाली ‘हेलो सरकार’ मा एक हजार भन्दा बढी जनगुनासोको चाङ लागेका छन्। हेल्लो सरकारकी शाखा अधिकृत हरिकला आचार्यले विभिन्‍न सामाजिक सञ्‍जालमार्फत् चालू आर्थिक वर्षको हालसम्म जम्मा १ हजार ८७ वटा गुनासो हेलो सरकारमा आएको जानकारी दिइन्। त्यसमध्ये १५६ वटा जनगुनासो मात्रै सम्बोधन गरिएको छ । ३२८ वटा गुनासो भने अध्ययनको प्रक्रियामा रहेका छन्। ती गुनासोहरु सम्बन्धित निकायमा फरवार्ड गरिएको पनि हेलो सरकारकी शाखा अधिकृत आचार्यले बताइन्। हेला सरकारमा धेरैजसो यातायात क्षेत्रको बेथितिबारे गुनासो आउने गरेको छ। त्यसैगरी विकास, निर्माण र सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा देखिएका समस्याबारे पनि गुनासो आउने गरेको हेला सरकारले जनाएको छ। शाखा अधिकृत आचार्यका अनुसार सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा जनताले हैरानी व्यहोर्नु परेको गुनासो पनि धेरै आउने गरेका छन्। सरकारले जनताको गुनासो तत्काल सम्बोधन हुने गरी प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालय मातहत रहने गरी सो गुनासो सम्बन्धन गर्न हेला सरकार गुनासो व्यवस्थापन प्रणाली संचालनमा ल्याएको हो। यस प्रणालीले जनताको गुनासोलाई अभिलेखिकरण गरी सम्बन्धित निकायमा समस्या समाधानका लागि फरवार्ड गरिदिने काम गर्दछ। थाहाबाट

कात्तिक १०, २०७६ पर्वत . यतिबेला तिहारको रमाइलोले सबैमा उल्लास छाएको छ। गाउँ र शहर जतिसुकै झिलिमिली बत्ती र देउसी भैलोको आवाजले वातावरण तिहारमय बनेको छ। विभिन्न कारणले बजारमा बस्दै आएकाहरू गाउँमा फर्किनाले देउसी भैलोको रमाइलो पनि शहरमा भन्दा गाउँमा नै बढी हुने गरेको छ। तर गाउँमा खेलिने भैलिनीमा पनि युवा पुस्ता भन्दा बालबालिका नै बढी देखिएका छन्। पर्वतको फलेवास नगरपालिकाकी ८ वर्षीया आयुष्मा भण्डारी अध्ययनको लागि आफ्न बुबा र आमाको साथमा पोखरा बस्ने गरेकी छन्। तिहारको टीका लगाउन परिवार नै गाउँ आएपछि आयुष्मालाई घर र आफन्तको भन्दा देउसी भैलोको रमाइलो लागेको छ। उनी आफ्नै उमेर मिल्ने साथीहरू जम्मा पारेर घर घरमा हिँडिरहेकी छन्। ‘पोखराबाट आ’ को अनि साथीसँग धेउसी खेलेको, हजुरआमाले पनि खेल्न भन्नुभयो’ उनले भनिन्, ‘विवसले मादल बजाउँछन्।अर्की दिदीले भैलो भन भन्नुहुन्छ। एउटा घरमा ५ रुपैयाँ दिए हिजो। अहिलेसम्म २ सय रुपैयाँ झोलामा छ।’ पर्वत सदरमुकाम कुस्मा बजारमा पनि साना बालबालिकाको समूहले भट्टयाउँदै र गाउँदै देउसी खेलिरहेको दृश्य देखियो। करिब १२ वर्ष भन्दा कम उमेरका उनीहरूले जानी नजानी गाउँदै निकै खुसी भएका देखिन्थेँ। गाउँ र सहर जहाँ भेटीएपनि बालबालिकाले खेलेको देउसी र भैलोमा मौलिकता प्रस्ट देखिएको थियो।

‘रातो माटो, चिप्लो बाटो,

साइकलको घण्टी, छिटो दिनुस् अण्टी,

हामी त्यसै आएका होइनौं। बालिाराजाले पठाएर आएका हौँ।

यो घर कत्रोरु दरबारै जत्रो, घरमा सुनको छानो होस्।

माटो छोए अन्न बनोस्, ढुंगा छोए सुन बनोस्’ यस्तै(यस्तै आशीर्वाद दिँदै बालबालिका घर घरमा डुलिरहेका छन्। उनीहरूले गाएका गीत पनि उस्तै छन्। ‘नखेल्नु जुवा र तास, धनको नाश जीवनको बनिबास।’ एउटा चोकमा साना बालबालिकाले नजानी नजानी भट्टयाएर भए पनि देउसी गाएको बेलामा अर्को चोकमा भने रेकर्ड गरिएका गीतमा चर्को आवाजमा बजाएर नाच्दै गरेका युवायुवतीको समूह देखियो। उनीहरू न त कसैले भट्ट्याए, न त मौलिक संस्कृतिका गीत नै गाए। उनीहरूले भैलीको नाममा जति बेर समय बिताए। त्यसमा रिमिक्स हिन्दी गीतको तालमा ब्रेक डान्सहरू देख्न सकिन्थ्यो। युवा पुस्ताको भैली शैलीबाट प्रभावित नभएका ससाना बालबालिकाले भने बरु नेपालकै मौलिक शैलीको गीत गाएको सुन्न पाइन्छ। ‘टिनेजर’ ले प्रविधिको फाइदा उठाउँदै ‘साउन्ड सिस्टममा’ चलचित्रका गीत, आधुनिक गीत, पप गीतहरू बजाएर नाच्दा मौलिक संस्कृति नै लोप हुने अवस्था देखिएको छ। त्यति मात्रै होइन युवाको समूह भैली खेल्न आइहालेका आशीर्वाद भन्दा धेरै पैसा मागेर हैरान पार्ने गरेको फलेवास नगरपालिकाकै ७९ वर्षीया गोमादेवी उपाध्यायले बताइन्। ‘हाम्रा पालका जस्ता भैली आजभोलिका छैनन्। केटारी मात्र खेल्न आएका छन्। जसोतसो हिँडेका छन् बरा१’ उनले भनिन्, ‘पाका मान्छे भैली खेल्न खासै आएका छैनन्। आए भनेनी आशीर्वाद दिन्नन्। छिटो दिनोस् भन्छन्। धेरै पैसा खोज्छन्।’ गोमादेवीको बिचारमा भैली खेल्नुको उद्देश्य पैसा भन्दा पनि आशीर्वाद र रमाइलो बढी हुनुपर्छ।थाहाबाट

कात्तिक १०, २०७६ काठमाडौं . नेपाली काङ्ग्रेसको भ्रातृ संस्था नेपाल तरुण दलले विभिन्न कार्यक्रम गरी देशभर आफ्नो स्थापनाको ६६औँ स्थापना दिवस मनाउँदै छ। तरुण दलले आज बिहान काङ्ग्रेस केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवालगायत शीर्ष नेताहरुको उपस्थितिमा चियापान तथा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रम गर्न लागेको अध्यक्ष जीतजङ्ग बस्नेतले जानकारी दिए। विसं २०१० कात्तिक १० गते काङ्ग्रेसका तत्कालीन सभापति बिपी कोइरालाको मूल प्रेरणामा स्थापना भएको तरुण दलको संस्थापक अध्यक्षमा सिंहध्वज खड्का थिए। त्यसपछि विसं २०१७ पुस १ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री बिपीले तरुण दलको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गरिरहेका बेला राजा महेन्द्रले सेनाको बलमा प्रधानमन्त्री बिपीलगायत सबै नेतालाई थुनेर ‘कु’गरेका थिए। राजाले दलमाथि प्रतिबन्ध लगाएको अवस्थामा तरुण दल पनि निस्क्रिय हुन पुगेको थियो। यद्यपि विभिन्न नाममा युवा सङ्गठित हुँदै निरंकुश राजतन्त्रका विरुद्ध आन्दोलनरत थिए। राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, समाजवाद र तरुण एकताप्रति प्रतिबद्ध रहँदै नेपाली समाजलाई समृद्धि र आधुनिक समाजमा रूपान्तर गर्नका लागि स्वाभिमानी, कर्तव्यशील र परिश्रमी पुस्ताको जग बसाउन तरुण दलको स्थापना भएको अध्यक्ष बस्नेतले बताए। विसं २०५४ मा नेपालगञ्जमा भएको काङ्ग्रेसको महासमिति भेलामा तत्कालीन पार्टी सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले बालकृष्ण खाँणको नेतृत्वमा तरुण दल पुनःस्थापनाको घोषणा गरेका थिए। त्यसयता तरुण दलमा महादेव गुरुङ, विनोद कायस्थ, महेन्द्र यादव, उदयशम्शेर राणा र हाल बस्नेत अध्यक्ष छन्। तरुण दलको वर्तमान केन्द्रीय समिति तीनवर्षे कार्यकालका लागि विसं २०७३ कात्तिक २७ देखि २९ गतेसम्म पोखरामा सम्पन्न चौथो महाधिवेशनबाट सर्वसम्मत चयन भएको थियो। महाधिवेशनले अध्यक्षमा जीतजङ्ग बस्नेत, उपाध्यक्ष उत्तम चापागाईं, महासचिव भूपेन्द्रजङ्ग शाही र कोषाध्यक्षमा विद्वान गुरुङलाई सर्वसम्मत चयन गरेको थियो। पञ्चानब्बे सदस्यीय रहने केन्द्रीय समितिले त्यसयता हालसम्म पनि पूर्णता पाउन सकेको छैन। थाहाबाट