माघ २५,२०८२ गुल्मीः गुल्मीमा नयाँ भन्दा प्रतिलिपी नागरिकता लिने बढी भएका छन् ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी हरिप्रसाद गैरेका अनुसार गत आइतबारदेखि शुक्रबारसम्म जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट १०९ जनाले नयाँ नागरिकता लिदाँ १३४ जनाले प्रतिलिपी लिएका छन् ।

नागरिकताको माया नगर्ने बढी जथाभावी फाल्ने गरेका कारण पनि प्रतिलिपी लिनेको संख्या बढेको प्रशासनले जनाएको छ । यसका साथै राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउँदा पहिले भएका गल्तीहरु पनि देखिने भएकाले प्रतिलिपी लिनको सङ्ख्या बढेको हुन सक्ने गैरेले बताउनुभयो ।

यस्तै सोही समय अवधिमा एक जनाले नागरिकता त्याग, नावलक परिचयपत्र नौ , राहदानीको आवेदन संकलन १४४, राहदानी वितरण १८०, राष्ट्रिय परिचयपत्रको आवेदन संकलन ३९३, राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण २९२, दलित, जनजाती, पारिवारिक विवरण तथा अन्य प्रमाणित २३ र दुई वटा संस्था नविकरण भएको छ ।

एक हप्ताको समय अवधिमा राहदानीबाट सात लाख २५ हजार, संस्था दर्ता तथा नविकरणबाट तीन हजार, राष्ट्रिय परिचयपत्रबाट ११ हजार पाँच सय गरी कुल सात लाख ३९ हजार पाँच सय रुपियाँ राजस्व सङकलन भएको हो ।

पुस १०,२०८२ गुल्मीः गुल्मीको कालीगण्डकी गाउँपालिकाले पालिका भित्रका नागरिकलार्ई उद्यमी बनाउन च्याउ खेती सम्बन्धी तालिम प्रदान गरेको छ ।

पालिकाका कृषि अधिकृत शुशिल पाण्डेका अनुसार पालिका भित्रका १८० जनालाई उद्यमी बनाउने उद्येश्यले नै तालिम प्रदान गरिएको हो । पालिका भित्र रहेका ७ वटा वडामा गई तालिम सञ्चालन गरिएको हो । पहिले चुलो चौकोमा मात्र सीमित रहने महिला दिदीबहिनाहरुलाई विशेष गरी आत्म निर्भर बनाउँदै उनीरुलाई उद्यमी बनाउने गरी पालिका लागेको पाण्डेको भनाइ छ । तालिममा महिलाहरुको बाहुल्यता रहे पनि केही पुरुषहरु पनि तालिममा सहभागि थिए ।

तालिम पश्चात कन्य च्याउको बिउँ र प्लाष्टिक पनि तालिम लिएकाहरुलाई प्रदान गरिएको छ । तालिम प्रभावकारी भएको र यसले आफूहरु स्वरोजगार बन्दै उद्यमी बन्नका लागि सहज हुने सहभागीहरुले जनाएका छन् ।

तालिम प्राविधिक ज्ञानसहित च्याउ खेती सम्बन्धी प्रयोगात्मक तरिका नै प्रदान गरिएको पाण्डेले बताउनुभयो ।

यस्तै कालीगण्डकी गाउँपालिकाले रुपन्दहीमा चलेको औधोगिक ब्यापार मेलामा पालिकाको उत्पादन सुन्तला, सिमीको दाल र गुन्द्रुक प्रदर्शनीमा राखेको छ । जसले कालीगण्डकीमा उत्पादन भएका स्थानीय उत्पादनको प्रचार हुने उद्देश्य गाउँपालिकाले लिएको छ ।

तिलाचन पाण्डे
पुस १,२०८२ गुल्मीः गुल्मीमा यस वर्ष सुन्तला उत्पादनमा कमी आएको छ ।

कृषि ज्ञानकेन्द्र गुल्मीका सूचना अधिकारी टीकाराम न्यौपानेका अनुसार गत वर्ष गुल्मीमा २५ करोड ७८ लाख ६९ हजार पाँच सय रुपियाँको सुन्तला उत्पादन भएकोमा यस वर्ष २० करोड ६७ लाख ८४ हजारको सुन्तला उत्पादन भएकोे छ । न्यौपानेका अनुसार अनुसार यस वर्ष ३२ प्रतिशतले सुन्तला उत्पादनमा कमि आएको हो । जिल्लामा ६०३ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाइएका सुन्तलाका बिरुवाले पाँच हजार १७ मेट्रिक टन उत्पादन दिएका छन् भने प्रतिकिलो सुन्तलाको मूल्य सरदर ४० रुपियाँ कायम गरिएको छ

यस वर्ष सुन्तला उत्पादनमा कमि आउनुको कारण फूल तथा फल लाग्ने समयमा वेमौसमी वर्षा हुनु, फल झर्ने समस्या, कृषकहरुले बगैचा ब्यबस्थापनमा ध्यान नदिनु, रोग कीराको प्रकोप, जीर्ण बगैँचा र गाउँघरमा बगैचा ब्यवस्थापन गर्न र काँटछाँट गर्नका लागि जनशक्तिको अभाव पनि रहेको उहाँको भनाइ छ ।
जिल्लामा उत्पादित सुन्तला केही जिल्लामै खपत हुने गरेको छ भने अन्य बुटवल,नारायण र पोखरा निर्यात हुने गरेको छ । जिल्लाका नयाँगाउँ, पिपलधारा, लुम्छा, भाडगाँउ, बिरबास, राजा, बलेटक्सार र लम्सराङमा बढी सुन्तला उत्पादन हुने गरेका छन् ।

जिल्लामा गुणस्तरिय बिरुवा उत्पादनका लागि नर्सरी ब्यबस्थापनमा सुधार गर्ने, बिरुवाहरुको न्यूनतम गुणस्तरको मापदण्ड निर्धारण गर्ने, जालीघर पद्धतीमा कलमी बिरुवामा उत्पादन प्रविधिको बिस्तार गर्ने कार्य गरिएको कार्यालयले जनाएको छ । यस्तै प्रभावकारी रुपमा रोगकीराको ब्यबस्थापन गर्ने, उत्पादन क्षेत्र थप निर्माण गर्दै जाने, फल टिपाई, ग्रेडिङ,भण्डारण, ढुवानी र बजार ब्यबस्थापनमा सुधार गर्दै लाने गरी आफूहरुले योजना बनाएको कार्यालयले जनाएको छ । यसका साथै स्थानीय तहका कृषि प्राविधिकहरुको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने कार्य तय गरेको न्यौपानेले बताउनुभयो ।