तिलाचन पाण्डे
साउन २१,२०८१गुल्मीः महिला सुत्केरी भएको समयमा झोलिलो र पोषिलो खाना आवश्यक पर्ने भन्दै यहाँको एक स्थानीय तहले सुत्केरी भेट्न जाँदा लोकल भाले लिएर जाने गरेको छ ।

गर्भवती तथा सुत्केरीको साथमा उपाध्यक्ष कार्यक्रम मार्फत कालीगण्डकी गाउँपालिका गुल्मीले ११२ जना सुत्केरीलाई लोकल कुखुराको भाले लिएर भेटेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । गत आर्थिक वर्षमा पालिका भित्र ११२ जना महिलाहरु सुत्केरी भएकाले उनीहरुलाई उपाध्यक्ष भेटन जाँदा लोकल कुखुराको भाले लिएर भेट्ने र उनीहरुको स्वास्थ्यको बारेमा जानकारी लिएको उपाध्यक्ष मञ्जुकुमारी दर्लामीले बताउनुभयो ।

सुत्केरी अवस्थामा झोलीलो र पोषिलो खाने कुरा आवश्यक पर्ने भएकाले सुत्केरीलाई भाले कोशेली दिने गरेको उहाँको भनाइ छ । सुत्केरी अवस्थामा बढी आराम गर्नुपर्ने, झोलीलो र पोषिलो खानेकुराहरु खानुपर्ने, स्वास्थ्यको एकदमै ख्याल गर्नुपर्ने भन्दै सम्झाउँने गरेको दर्लामीले बताउनुभयो ।

पहिलो प्राथमिकता लोकल कुखुराको भाले र भाले उपलब्ध नभएमा घिउँ लिएर जाने गरेको उहाँको भनाइ छ । यसका साथै परिवारका सदस्यहरुलाई पनि साथमै राखी स्वास्थ्यकर्मीहरुले स्वास्थ्यको बारेमा सम्झाउँने र बुझाउँने गरेको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख चन्द्रबहादुर थापाले जानकारी दिनुभयो ।

यस्तै गर्भवती महिलाहरुलाई सुत्केरी हुनुपूर्व दुई पटक पोषण प्याकेज वितरण गर्ने र स्वास्थ्य अवस्थाको बारेमा जानकारी लिने गरेको स्वास्थ्य शाखाले जनाएको छ । पोषण प्याकेजमा एक क्यारेड अण्डा र चना दिने गरिएको छ । यसका साथै सफा र सुग्घर रहनुपर्छ भन्ने सन्देश प्रवाह गर्नका लागि सावुन र नङकट वितरण गर्ने गरिएको थापाले बताउनुभयो ।
गर्भाअवस्थामा पोषण सहित र सुत्केरी पश्चात भाले लिएर गाउँपालिका आउँदा स्थानीय सरकार आफूहरुको साथमा रहेको अनुभूति भएको वडा नम्वर दुई अर्वेनीकी सुत्केरी रेनुका सिंजालीले बताउनुभयो ।

घरमा आर्थिक अवस्था राम्रो भएकाहरुलाई भन्दा पनि आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाहरुलाई यस कार्यक्रमले ठुलो राहत मिल्ने जमुना बुढाले बताउनुभयो । यसका साथै पोषणमा थप सुधार गर्न र यस कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइराख्न अर्की सुत्केरी रविना न्यौपानेले स्थानीय सरकारलाई आग्रह गर्नुभयो ।

गर्भवती र सुत्केरीको साथमा उपाध्यक्ष कार्यक्रमका लागि गत वर्ष सात लाख रुपियाँ विनीयोजन गरिएको प्रशासकीय अधिकृत नरेश गिरीले बताउनुभयो । यस आर्थिक वर्षका लागि पनि कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको उहाँको भनाइ छ । यस कार्यक्रमले पोषणमा थप सुधार ल्याउँने, गर्भाअवस्थामा नियमित चेकजाँच गर्ने, र स्वास्थ्य संस्थामा सुत्केरी हुनुपर्छ भन्ने सन्देश प्रवाह गर्नका लागि थप टेवा पुग्ने गिरीले दाबी गर्नुभयो ।

साउन ६ ,२०८१ गुल्मीः गुल्मीमा खोलाले बगाएर ३१ वर्षीय युवा बेपत्ता भएका छन् ।

जिल्लाको मुसिकोट नगरपालिका वडानम्बर– २ निवासी ३१ वर्षका बोमबहादुर कार्की निस्ती खोला तर्ने क्रममा खोलाले बगाएर बेपत्ता भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीका प्रहरी नायव उपरीक्षक शंकर पोखरेलले जानकारी दिनुभयो।

कार्की शनिबार बेलुकी इस्मा गाउँपालिका १ निस्ती खेतबाट फर्किएर खोला तर्ने क्रममा बेपत्ता भएको प्रहरीले जनाएको छ । मुसिकोट नगरपालिका वडानम्बर –१ अरेवा घर भएका कार्की हाल वडा नम्वर–२ निस्ती मामाघरमा बस्दै आएको स्थानीयले बताएका छन् ।

कार्की ख वर्गका फरक क्षमताका रहेको प्रहरीले जनाएको छ । शनिबार बेपत्ता बेलुकी बेपत्ता भएपनि आइतबार बिहान प्रहरीलाई जानकारी प्राप्त भएको थियो ।

साउन ३,२०८१ गुल्मी :गुल्मीको चन्द्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर ८ मजुवामा रहेको प्राबिधिक शिक्षा तथा ब्याबसायिक तालीम परिषद् सिटिइभिटिइको CTEVT को आङ्गिक शिक्षालय तुराङ बहुप्राबिधिक शिक्षालयले स्थानीय सरकार सँग समन्वय गर्दै बिभिन्न कार्यहरु गर्ने भएको छ ।

२०७८ सालमा ३ बर्षे डिप्लोमा तथा प्रमाणपत्र तहका कृषि तर्फ बाली बिज्ञान र पशु बिज्ञान तथा इन्जिनियरिङ तर्फ सिभिल इन्जिनियरिङ कार्यक्रम संचालनको स्वीकृती पाएको शिक्षालयले हाल कृषि तर्फका २ वटा कार्यक्रमहरु बाली बिज्ञान र पशु बिज्ञान संचालन गरिरहेको छ । शिक्षालयमा जुम्ला, हुम्ला, बाजुरा, सुर्खेत, बाँके, कपिलबस्तु, रुपन्देही, नवलपरासी, बाग्लुङ, गुल्मी लगायतका जिल्लाका ८३ जनाले प्राबिधिक शिक्षा अध्ययन गरिरहेका छन ।

शिक्षालयले हाल १४ रोपनी जग्गा भाडामा लिएर प्रशिक्षार्थीहरुलाई नियमित पठनपाठन सँगै प्रयोगात्मक अभ्यास गराउदै आएको छ भने मजुवा बजारमा रहेको मानका टिकाराम क्याम्पसको भवनमा ६ वटा कोठा ब्यबस्थापन समक्ष माग गरेर आबश्यक पर्ने अन्य ५ कोठा आँफैले निर्माण गरी ११ कोठामा पठनपाठन तथा बिभिन्न कृषि तथा बिज्ञान प्रयोगशाला संचालन गर्दै आएको छ ।

शिक्षालयले आगामी बर्ष गुल्मी तथा अन्य जिल्लाहरुमा कृषक सँगै प्राबिधिक भन्ने कार्यक्रम मार्फत सम्बन्धित स्थानिय सरकार सँग समन्वय गर्दै किसानहरुको घर–घरमा गएर किसानका समस्याहरु तथा अनुभबहरु सुन्दै समस्याको निराकरण गर्ने र प्रशिक्षार्थीहरुलाई छुट्टै ब्याबहारिक सिकाइमा जोड दिने भएको छ । यो कार्यक्रम बाट किसानहरु प्रत्यक्ष लाभान्वित हुने र प्रशिक्षार्थीहरुले पनि अध्ययन गर्दा सिकेका बिषयहरुलाई ब्याबहारिक ज्ञान लिने मौका प्राप्त गर्ने तथा सिकाइ प्रभाबकारी हुने अपेक्षा शिक्षालयको छ । यसै गरी माटो परीक्षण, गाईबस्तुको गोबर परीक्षण तथा अन्य रोगहरुको लागि शिविर संचालन गरी किसान सँग प्राबिधिक कार्यक्रम गर्ने योजना रहेको शिक्षालयले जनाएको छ ।

शिक्षालयले सिकाइलाई प्रभाबकारी र गुणस्तरीय बनाउन स्मार्ट बोर्ड, प्रोजेक्टर तथा कम्युटरको प्रयोग गरी पठनपाठन गराउने, अध्ययन र अनुसन्धानका कृयाकलाप गर्ने र अत्याधुनिक कम्प्युटर तथा बिज्ञान प्रयोगशाला समेत निर्माण गरिरहेको छ । तुराङ बहुप्राबिधिक शिक्षालयले आगामी बर्ष २०८१ /०८२ मा खासगरी शिक्षालयको आफ्नै भौतिक पूर्बाधार तयार गर्दै समुचित ब्यबस्थापनमा बिशेष जोड दिएको छ । जसका लागि वडा कार्यालयको रोहबरमा स्थानिय ब्यक्तिहरुले चन्द्रकोट ८ स्थित तुराङमा १६ रोपनी जग्गा शिक्षालयलाई निशुल्क रुपमा उपलब्ध गराएका छन भने चन्द्रकोट –७ रुपाकोट स्थित सोतामा २८ रोपनी जग्गा निशुल्क रजिस्ट्रेशन गरिदिएका छन । अहिले सम्म २६ जना जग्गा दाताबाट शिक्षालयलाई करीब डेढ करोड भन्दा बढी मुल्य रहेको ४५ रोपनी जग्गा प्राप्त भई सकेको र अझै २० रोपनी जग्गा प्राप्त हुने क्रममा रहेको शिक्षालय प्रमुख प्रदिप राज पाण्डेले जानकारी दिनुभयो ।

प्राप्त भएको जग्गामा शिक्षालयले प्रशासनिक भवन, शैक्षिक भवन, कर्मचारी आबास तथा अध्ययन गर्न आउने प्रशिक्षार्थीहरुको लागि होस्टल निर्माण गर्नेछ भने अन्य जग्गामा अध्ययनको लागि आबश्यक पर्ने गाईबस्तुको फारम, कृषि प्रयोगात्मक फिल्ड, खेलकुद मैदानको लागि प्रयोग गर्ने छ । तत्कालका लागि कार्य गर्न करीब ७० रोपनी आबश्यक रहेको र शिक्षालयलाई पूर्ण क्षमतामा लैजान माछा पोखरी, कुखुरा फार्म, बाख्रा फार्म, गाईबस्तुको गोठ, प्रयोगशाला गरी कुल ८० देखी १०० रोपनी न्युनतम जग्गा आबश्यक पर्ने शिक्षालय प्रमुखको भनाइ छ ।

शिक्षालयमा आबश्यक पर्ने सम्पूर्ण भौतिक पूर्बाधार तयार हुने हो भने शिक्षालयलाई एउटा दक्ष प्राबिधिक कर्मचारीको केन्द्रको रुपमा र जिल्लाको सबै भन्दा आकर्षक कृषि पर्यटकिय क्षेत्रको रुपमा बिकसित हुने सम्भावना पनि छ । गुल्मी र पाल्पाको सँगम स्थल तथा धार्मिक क्षेत्र समेत रहेको रिडी बजार देखि २७ किलोमिटर पश्चिम क्षेत्रमा रहेको मजुवा बजारमा शिक्षालय अबस्थित रहेको छ भने सो बाटो हुँदै पर्यटकिय गन्तब्यको रुपमा रहेको ढोरपाटन सिकार आरक्षमा पुग्ने तथा बाग्लुङ जिल्लाको दक्षिण पश्चिम क्षेत्रको महत्वपूर्ण बजार क्षेत्र बुर्तिबाङ तथा गलकोट लगायतका स्थानबाट पनि सोही रुट हुँदै बुटवल जाने गरिन्छ ।

यसका साथै शिक्षालयले गुल्मी जिल्लाका बिभिन्न ७ वटा पालिका सँग समन्वय गर्दै बिधार्थीहरुलाई निशुल्क प्राबिधिक बिषय अध्ययन गर्ने ब्यबस्था समेत गरेको छ । जस अन्तर्गत चन्द्रकोट र सत्यवती गाउँपालिकाले शैक्षिक सत्र २०८०/०८१ देखि दिदै आएको ८–८ जनाको छात्रबृत्ति कोटालाई निरन्तरता दिने बताएका छन भने यसै शैक्षिक सत्रदेखि कालीगण्डकी गाउँपालिकाले ६ जना, धुर्कोट गाउँपालिकाले ६ जना, गुल्मीदरबार गाउँपालिकाले ४ जना, रुरुक्षेत्र गाउँपालिकाले आफ्नो पालिकाबाट अध्ययन गर्न इच्छुक सबैजनालाई पूर्ण छात्रबृत्ति दिने तथा मुसिकोट नगरपालिकाले आफ्नो नगरपालिकाबाट अध्ययन गर्न जाने सबै बिधार्थीलाई अध्ययन गर्दा लाग्ने शुल्कको ५० प्रतिशत रकम उपलब्ध गराउने भएको छ । भने CTEVT ले कृषि बालीबिज्ञान कार्यक्रम अध्ययन गर्ने ४ जना र पशु बिज्ञान कार्यक्रम अध्ययन गर्ने ४ जना गरी उत्कृष्ट ८ जनालाई ३ बर्षसम्म निशुल्क अध्ययन गर्ने ब्यबस्था रहेको शिक्षालयले जनाएको छ ।

शिक्षालय नेपाल सरकारको पूर्ण सरकारी भएको कारण पनि अन्य शिक्षालयमा भन्दा अत्यन्तै सस्तो पचास हजार मै अध्ययन गराउने ब्यबस्था रहेको छ । शिक्षालयले हाल कृषि तर्फ बाली बिज्ञान र पशु बिज्ञानमा भर्नाको लागि ८० कोटामा आबेदन समेत माग गरेको छ ।

तिलाचन पाण्डे
असार २८,२०८१ गुल्मीः जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीले सेवाग्राहीको सहजताका लागि विद्युतीय टोकन सिस्टम सुरु गरेको छ ।

सेवाग्राहीको भीड र लामो लाइन लगाएर बस्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्नका लागि विद्युतीय टोकन सिस्टम सुरु गरेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीले जनाएको छ ।

प्रशासनमा सेवाग्राहीको भीड लाग्ने र सेवा लिनका लागि तछाड मछाड गर्ने भएकाले सहजताका लागि विद्युतीय टोकन सिस्टम सुरु गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद शर्माले जानकारी दिनुभयो । विद्युतीय टोकन सिस्टममा राहदानी,नागरिकता,राष्ट्रिय परिचयपत्र र राजश्वका लागि बैङक सेवामा टोकन लिन सकिने ब्यबस्था गरिएको छ ।
सेवाग्राहीले लिएको टोकनको नम्वर अनुसार पालो आउने भएकाले सहज रुपमा सेवाग्राहीले सेवा लिने सक्ने र सुशासन पनि कायम हुने शर्माको दाबी छ ।

प्रशासनमा सेवा लिन आउने सेवाग्राहीले अव वीना झन्झट कसैको भनसुन नलगाइ सेवा लिन सकिने ब्यबस्था गरेकाले यसलाई सधै कायम राख्न सेवाग्राहीहरुले प्रशासनलाई आग्रह गरेका छन् ।

दुई लाख बढी मूल्य पर्ने विद्युतीय सिस्टमको टोकन मेसिन ग्लोवल आइएमइ बैंकले प्रशासनलाई सौजन्य गरेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी हरिप्रसाद गैरेले जानकारी दिनुभयो । विद्युतीय टोकन सिस्टम सुरु भएपश्चात प्रशासनबाट प्रदान गरिने सेवा प्रवाहमा थप टेवा पुग्ने उहाँले विश्वास ब्यक्त गर्नुभयो ।