दिवाकर पोख्रेल
देउखुरी, वैशाख ८ गते । दाङ देउखुरीको उत्तरी चुरे क्षेत्रको जंगलमा मंगलबार रातभर डढेलो लाग्यो ।
स्थानीयले सामाजीक संजालमा घरबाटै डढेलो लागेको सूचना सञ्चार गरेर नियन्त्रणको लागि सम्बन्धित निकायको ध्यानकर्षण गराए । बनमा लागेको डढेलोका कारण नजिक रहेको दक्षिणी क्षेत्रको बस्ती देउखुरी क्षेत्रको बस्तीमा बुधबार विहानै देखि धुवाँले ढाकियो । खरानी उडेर घरघरमा पुग्यो । स्वास प्रस्वासमै समस्या सिर्जना ग¥यो ।
लमही नगपालिका वडा नम्बर ५ को अजम्बी सामुदायिक वन,वडा नं ६,र ७ को कर्री सामुदायिक वन र वडा नम्बर ४ को चप्परखोला सामुदायिक वनको अधिकाश जंगल डढेलोका कारण सखाप भएको छ । वन क्षेत्रमा रहेको बाक्लो कर सुकेको,पातपतिङगर सुखेका कारण छोटो समयमै वन क्षेत्रमा फैलिएको बताइएको छ ।
डढेलोले के कती क्षेती गरायो भन्ने विवरण नभएपनि जंगलमा रहेका काठ,घाँसपात,जंगली जनावरमा प्रत्यक्ष असर गरेको सामुदायिक वनले जनाएका छन् । लमही नगरपालिका वडा नं ५को कर्री सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष पवन शर्मा रिजालले सामुदयिक वनको पूर्व र पश्चिम क्षेत्रको भुभाग गरी ५० प्रतिसत जंगलमा डढलो लागेर सखाप पारेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो,‘वनको आधा क्षेत्रफलमा डढेलो लागेको छ, डढेलो लागेपछिको क्षेतीको विवरण संकलन गर्न सकिएको छैन,प्रारारम्भिक चरणमा नियन्त्रण तर्फ केन्द्रित छौ ।’
अहिले पनि जंगल क्षेत्रमा डढेलो लागिहेको छ, नियन्त्रणको लागि प्रयास थालेपनि पूर्ण नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । सुरक्षा निकाय,सामुदायिक वन, डिभिजन वन कार्यालय र स्थानीयको पहलमा नियन्त्रणमा ल्याउने प्रयास गरेपनि डढेलो धेरै फैलिएको र गर्मि अध्याधिक भएका कारण समस्या भएको छ । वन क्षेत्रमा दमकल लग्न सक्ने अवस्था नभएका कारण पनि आगो नियन्त्रणमा समस्या भएको हो । दाङ देउखुरी वन डिभिजन कार्यालयका सहायक वन अधिकृत छोटेलाल चौधरीले सबैको पहलमा नियन्त्रणको प्रयास भइरहेको बताउनुभयो ।
देउखुरी वन डिभिजन कार्यालयले डढेलो नियन्त्रणको लागि सचेतना मुलक विभिन्न कार्यक्रम गरेपनि सार्थकता पाउन सकेको छैन । चरीचरनका लागि वनमा जाने उपभोक्ता र लुखीछिपी वन्यजन्तुको शिकार गर्नेहरुबाट वन क्षेत्रमा बर्षेनी डढेलो लाग्ने गरेको सामुदायिक वन उपभोक्ता समीतिको गुनासो छ ।
