अनिल खत्री, गुल्मी असोज २९।
गुल्मीमा बडीगाड खोला तर्ने क्रमम क्रममा बगेर बेपत्ता भएका युवा मृत फेला परेका छन् । मंगलवार खोला तर्ने क्रममा बेपत्ता भएका २ जनामध्ये १ जना बुधवार दिउँसो मृत अबस्थामा फेला परेको हुन् ।

जिल्लाको मुसिकोट नगरपालिका वडा नम्बर–५ तिलारा निवासी २१ वर्षिय दिपक बिक चन्द्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर ८ मजुवाको खोल किनामा मृत फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीका प्रहरी निरिक्षक चुरामणी पुनले बताए । खोलाले बगाएर ५ वर्षिय गरिमा बिक अझै फेला पर्न नसकेको प्रहरीले जनाएको छ ।

उनको खेजी कार्य भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । छल्दी र बडिगाड खोलाको दोभान भन्ने स्थानमा खोलामा खोला तर्ने क्रममा ३ जना बगेर बेपत्ता भएका थिए । बेपत्ता मध्ये ७ वर्षिय किसान बिकलाई स्थानी माछा मार्नेले देखेर उद्धार गरेका थिए । मृत फेला परेका युवाको शबलाई पोष्टमार्टको लागि गुल्मी अस्पताल तम्घास ल्याइदैँ छ ।

अनिल खत्री, गुल्मी असोज २९।
गुल्मीमा एक बृद्धाले चौरासी पूजाको तुलादानमा खर्चिने रकम बिद्यालयलाई हस्तातरण गरेका छन् । जिल्लाको छत्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर ५ चित्रेडाँडा निवासी मित्रलाल पन्थीले चौरासी पूजामा तुलादानको रकम बिद्यालयलाई अक्षयकोष स्थापना गर्न हस्तातरण गरेका हुन् ।
चौरासी पूजाको अबसरमा आयोजीत कार्यक्रममा बृद्धा पन्थीले सोहि स्थानमा रहेको सरस्वती प्राबिलाई आफनी श्रीमती हिमकला पन्थीको नाममा रु २० हजार १ सय हस्तातरण गरेका हुन् । बिद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष थम्मन घिमिरे र बिद्यालयका प्रधानाध्यापक थम्मनबहादुर केसीलाई पूजा कार्यक्रमै पन्थीले नगद हस्तातरण गरेका थिए । बिद्यालयमा पढ्ने अति बिपन्न एवं जेहेन्दा बिद्यार्थीलाई पढाउनको निम्ति खर्चिने गरि बिद्यालयलाई हस्तातरण गरेको पन्थीले बताए ।

अक्षयकोष रकम पछि थप्दै लगिने अक्षयकोष दाता परिवारका मेघराज पन्थीले बताए । क्षयकोष रकम बुझदै बिद्यालयका प्रधानाध्यापक केसीले चौरासी पूजाको अबसरमा तुलादान बापतको रकम बिद्यालयलाई दिएर उदाहरणीय काम गरेको बताए । उनले बैंकमा उक्त रकम राखेर प्रत्येक वर्ष एक जना गरिव तथा जेहेन्दार बिद्यार्थीलाई छात्राबृद्धि प्रदान गर्ने प्रधानाध्यापक केसीको भनाई छ ।

उनले गरिव तथा जेहेन्दार बिद्यार्थीलाई पढाउनको निम्ति बिद्यालय प्रति देखाएको योगदानको प्रशंसा गरे ।

गुल्मी – गुल्मीमा मंगलबार दिउँसो खोला तर्ने क्रममा एक बालिकासहित दुई जना बेपत्ता बनेका छन् ।

मुसिकोट नगरपालिका–५, अन्तर्गत दोभान छल्दीमा खोला तर्ने क्रममा डुबेका तीन जनामध्ये एक जना बालकको सकुशल उद्धार गरिएको छ ।

खोला तर्ने क्रममा डुबेका ७ वर्षीय किसान विकलाई माछा मार्न गएका स्थानीयहरुले तत्काल उद्धार गर्न सफल भएका थिए भने उनीसँगै गएका २१ वर्षीय जीवन विक र ५ वर्षीया गरिमा विक अझै बेपत्ता छन् । खोलामा डुबेकाहरुको अहिले स्थानीयवासी र सुरक्षाकर्मीहरुद्वारा खोजी कार्य भैरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीका प्रहरी उपरीक्षक(एसपी) राजेन्द्र सिंह खड्काले जानकारी दिनु भएको छ ।

उद्धार गरिएका बालक र डुबेर बेपत्ता बनेकाहरुकोे ठेगाना अझै खुल्न सकेको छैन । उनीहरु कहाँ जाँदै थिए भन्ने बारेमा समेत कुनै जानकारी प्राप्त नभएको प्रहरिले जनाएको छ ।

अनिल खत्री, गुल्मी असोज २८।
दशैंको बेला बन्द रहेका कार्यालयहरु खुलेसँगै कार्यालयहरुमा सेवाग्रहीको चाप सुरु भएको छ । कार्यालयमा खुलेसँगै मंगलवार जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीम बिभिन्न सेवा लिनेहरुको चाप बढेको हो ।
दशैं सकिएपछि र तिहार आउन बाकी रहेको सयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा भिडभाड बढने गर्दछ । दशैमा पाँच दिनसम्म मात्रै सरकारी कार्यालय बन्द रहेका थिए । दशैंको सप्तमीबाट बन्द रहेका कार्यालयहरु दशैं पछि असोज २३ गतेदेखि खुलेका थिए । बिचमा २ दिन बिदा भएसँगै दशैंको पूर्णिमासम्म दशैंको रौनक नसकिएकाले सेवाग्रहीहरु कार्यालयमा आएका थिएनन्।
दशैं सकिए लगत्तै सोमबारबाट प्रशासन कार्यालय गुल्मीमा सेवाग्रहीको चाप बढेको छ । अन्य कार्यालयहरुमा भन्दा यो बेला नागरिता र राहदानी (एमआरपी) बनाउनेहरुको चाप बढने गर्दछ। चाडपर्वको बेला धेरैको बिदा भएकाले यो समयमा नागरिता लिनेहरुको भिडभाड बढने गुल्मीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी यदुनाथ पौडेलले बताए । चाडपर्वको बेला स्वदेश तथा बिदेशमा रहेकाहरु चाडपर्व मनाउन आउने र यहिँ समयलाई सदुपयोग गरेर नागरिता, राहदानी (एमआरपी) लगायत बनाउन आउने भएकाले अन्य समयमा भन्दा वढि चाप हुने गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी पौडेलले बताए ।
सेवाग्रहीको चापलाई व्यवस्थित बनाउन नागरिक सहायता कक्ष पनि प्रशासनमा राखिएको छ। सेवाग्रहीको चापलाई व्यस्थित बनाउन र छिटो छरितो सेवा प्रवाह गर्ने उदेश्यले व्यवस्था मिलाइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी पौडेलले जानकारी दिए । जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीमा अन्य समयमा दैनिक ३० देखि ५० जनाले नागरिता २० जनाले प्रतिलिपी लिने गरेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीका प्रकासकीय अधिकृत उद्धब पन्थीले बताए । दशैं पछि कार्यालय खुलेपछि पहिलो दिन ७५ जनाले नयाँ नागरिता ३५ जनाले नागरिताको प्रतिलिपी लिन सेवाग्रही आएको पन्थीले बताए ।

मंगलवार १ सय भन्दा वढिले नागरिता बनाउने पन्थीको भनाई छ । नागरिता लिनेहरुसँगै राहदानी (एमआरपी) बनाउनेहरुको संख्यामा पनि बृद्धि भएको छ। सामान्य समयमा २५ जनाले राहदानी (एमआरपी) लिने गरेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीले जनाएको छ । दशैंपछि भने सोमबार मात्रै ५९ जनाले राहदानी (एमआरपी)को लागि फारम पेस गरेको जिल्ला प्रशासन कार्यालल गुल्मीका प्रशासकीय अधिकृत लक्ष्मण पाण्डेयले बताए ।काठमाडौंबाट राहदानी बनाउनको ४६ जनाले सिफारिस लगेको पशासकीय अधिकृत पाण्डेको भनाई छ ।

राहदानी (एमआरपी) बनाउनेहरुले एकै दिनमा २ लाख ८० हजार राजस्व जम्मा भएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय गुल्मीले जनाएको छ । अन्य समयमा भन्दा दशैं तिहारको बिचमा प्रशासनमा सबै सेवा लिनेहरुको संख्यमा बृद्धि भएको पाण्डेयले बताए ।

 जिल्ला कै विकट मानिने गुल्मीको मालिका गाउँ पालिका वडा नमूना आठ स्थित मालिका माध्यमिक विधालयले आयोजना गरेको शैक्षिक तथा धार्मिक महोत्सवको रैनकता बढदै गएको छ । दोस्रो दिन मङलबार सम्म करिब १७ लाख रकम जुटेको विधालय स्रोत ले जानकारी दिएको छ । अहिले सम्म सुर्य ब जिसि बाट ५२,१०० , थम्मन ब जिसि बाट ५१,५०५ , राम प्रसाद शर्मा पौडेल बाट ५१,१९९ र प्रधानाध्यापक हेमराज पौडेल बाट ५१,१११ प्रात्त भएको महोत्सव को सचिवालय सोर्त ले जानकारी दिएकोको छ । मालिका मावी लाई सुविधा सप्पन्न स्मार्ट विधालय तथा प्राविधिक शिक्षा सन्चालनको लागि महायज्ञ को आयोजना गरिएको हो । महायज्ञ आउदो कात्तिक ४ गते सम्म चल्ने छ भने महायज्ञ बाट १ करोड पचास लाख रकम जुटाउने विधालयको उद्देश्य रहेको सन्चार कर्मी डिबि खड्का ले जानकारी दिनु भएको छ।

असोज २८, २०७६ गुल्मी : तीन  जिल्लाको संगम स्थलमा रहेको एसियाकै ठूलो शिला शालीग्राम संरक्षणको अभावमा जीर्ण बन्दै गएको छ। गुल्मी,  स्याङजा र पर्वतको संगम स्थलमा रहेको शालीग्रामलाई कालीगण्डकी नदीको कटानले जीर्ण बन्दै गएको हो।

भगवान विष्णुको अवतारको रुपमा रहेको शालीग्रामलाई नदीले कटान गर्दै लगेको र संरक्षणमा तीनै जिल्लाका स्थानीय सरकारहरुले केही चासो नदेखाएको स्थानीय केशवराज न्यौपाने बताउँछन्। यता, स्याङजाको गल्याङ नगरपालिकाका प्रमुख भूपराज अधिकारीले भने शालीग्राको संरक्षणमा कसैको चासो नगएको भन्नेमा सत्यता नभएको बताउँछन्। चालु आर्थिक वर्षमा कार्य गर्ने गरी नगरपालिकाले बजेटको व्यवस्था गरेको अधिकारी बताउँछन्। उनले पर्यटकीय रुपमा रहेको शालीग्रामको प्रचारप्रसार गरी धार्मिक पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्ने बताए।

गुल्मीको कालीगण्डकी गाउँपालिकाका प्रमुख वेद थापा मगरले शालीग्रामको संरक्षणका निम्ति र त्यसलाई पर्यटकीय क्षेत्रका रुपमा विकास गर्न पालिकाले योजना बनाएको बताउँछन्। शिलासम्म जानका लागि सडक निर्माण, प्रचारप्रसार र धार्मिक एवं पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न संरक्षण समिति निर्माण गरी काम अघि बढाउने उनको भनाइ छ।  पर्वको वियादी गाउँपालिकाका प्रमुख कल भुसाल शालीग्रामलाई पुरानै अवस्थामा जगेर्ना गर्न आवश्यक रहेको बताउँछन्।

हाल रहेको शिला पहिलोको भन्दा करिब ६६ प्रतिशत तल रहेको र वाल लगाएर पहिलेकै स्थानमा माथि पुरानै संरचनामा ल्याउनुपर्नेमा सुझाव दिन्छन्।  शिलालाई कुल्चेर हामी परिक्रमा गरेकाले त्यसो गर्न नहुनेमा उनको भनाइ छ। स्थानीय सरकारले त्यसलाई संरक्षण गर्न नसक्ने भन्दै प्रदेश र संघले बजेटको व्यवस्थापन गर्ने र स्थानीय सरकारले समन्वयको भूमिका गर्नु पर्नेमा जोड दिएका छन्।  तयसका लागि गण्डकी प्रदेश र र संघीय सरकारसँग छलफल भइरहेको दाबी गरे।

राति शंख र घन्ट बज्छ

शालीग्रामभित्र रातको समय शंख, घन्ट बज्ने गरेको कालीगण्डकी गाउँपालिका–२ अर्बेनीका चन्द्रकान्त न्यौपानेले बताउँछन्। उनका अनुसार त्यस शिलाभित्र सुन रहेको भन्ने भनाइ पनि छ।  राजा महेन्द्रका पालामा त्यस शिलाभित्र सुन छ भन्ने थाहा पाएपछि त्यसलाई फुटाउन लागेको सन्दर्भमा महेन्द राजाले रोकेको यस क्षेत्रका वृद्धवृद्धाहरु बताउँछन्। यस शालीग्रममा आएर पूजा गरेमा इच्छाएका कुार पुग्ने विश्वास छ। यस क्षेत्रमा नेपालका साथै भारतका भक्तजनहरु पूजाआजा गर्न आउन पूजारी हरि पराजुलीको बताउँछन्। यहाँ विशेषगरी कात्तिक एकादशी, मकर संक्रान्ती, नयाँवर्ष, असारे ठूली एकादशीमा भक्तजनहरुको घुइँचो लाग्ने गर्दछ।

गुल्मी, असोज २८/दशैंको बेला जिल्लामा हुने मेला हेर्न पुग्नेहरुको रोजाई जेरी बनेको छ । चाडो मौसम सुरु भएपछि मेला हेर्न जानेहरुले तातो–तातो जेरीको चुस्की लिदै सराय मेला अवलोकन गर्ने गरेको पाइन्छ । दशैंको अवसरमा चल्ने मेलाहरुमा अधिकांश स्थानहरुमा जेरी अवलोकन कर्ताहरुको मुख्य आकर्षणमा पर्ने गरेको छ ।

जिल्लाका विभिन्न स्थलहरुमा चल्ने मेलाहरुमा पुग्नेहरुले तातो जेरीको स्वाद लिने गर्दछन् । त्यति मात्रै होइन अवलोकनमा गएकाहरुले साझ घरमा जाँदा जेरी लैजाने गर्नाले यो बेला जेरी पकाउनेहरुको व्यवसाय राम्रो हुने गरेको जेरी व्यवसायीहरु बताउँछन् । दशैं सकिएपछि जिल्लाको पहिचानको रुपमा रहेको सराय नाँच देखाउने गरिन्छ । सराय नाँच देखाउने स्थलहरुमा प्रायजसो जेरीका पसलहरु मात्रै राखिने गरिन्छ । यो बेला अन्य समयमा भन्दा धेरै बिक्ने गर्दछ । जिल्लाका धेरै स्थलमा मेला अवलोकनमा पुग्नेहरुको मुख्य रोजाईमा गुलियो जेरी पर्ने गरेको हो । परापूर्वकालदेखि नाच्न थालिएको सराय मेलाले विभिन्न समयमा घरबाट टाढा भएकाहरु दशैंको बेला घरमा आएकाले साथीसंगीहरुसँग भेट्ने गतिलो अवसरको रुपमा पनि लिइन्छ । पहिलेदेखि नै सराय नाँच हुने स्थलहरु अर्जे, अम्मरपुर, इस्मामैदान, धुर्कोट, मुसिकोट, ताल्तु·, धागिथुम, जोगिथुम, चोयगा, उनाएचौर लगायत झण्डै २ दर्जन स्थानहरुमा चल्ने मेलाहरुमा मुख्य आकर्षण जेरी नै पर्ने गर्दछ । फरक ठाउँमा फरक समयमा मेलाहरु लाग्ने गरेकाले ती स्थानहरुमा धेरै ठाउँमा एकै व्यक्तिहरु पनि पुग्ने गर्दछन् । जेरी प्रति पिस १५ र २० रुपैयाँसम्ममा बेच्ने गरेको व्यवसायीहरु बताउँछन् ।                                  –अनिल खत्री