भैरहवा, १० मंसिर ।
नीजिस्तरबाट सञ्चालित मेला महोत्सवले आर्थिक तथा सामाजिक क्षेत्रमा सकारात्मक प्रभाब पार्ने एक कार्यक्रमका सहभागिहरुले जोड दिएका छन् । उनीहरुले सरकारले सञ्चालन गर्नुपर्ने महोत्सव नीजि क्षेत्रले सञ्चालन गरे पनि त्यसले सरकारको नीतिलाई सहयोग पु¥याइरहेको बताए ।
भैरहवा बाट प्रकाशित गौतमबुद्ध सन्देश दैनिक तथा रेडियो रिपब्लिक ८८.२ मेगाहर्जको संचालन संस्था गौतमबुद्ध मिडिया प्रा.लि.ले आयोजना गरेको आर्थिक तथा पर्यटन क्षेत्रमा महोत्सवले पार्ने प्रभाव विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्ने सहभागिहरुले मेलाले आर्थिक गतिविधिलाई चलायमान बनाउने बताए । उद्योग व्यापार संगठन रुपन्देही तथा नेपाल चेम्बर अफ कमर्सको आयोजनामा भैरहवास्थित अञ्चलपुरमा मंसिर ३ गतेदेखि सञ्चालित पाँचौ लुम्बिनी पर्यटन प्रबद्र्धन औद्योगिक व्यापार तथा कृषि महोत्सव–२०७६ को सचिवालयमा मंगलबार आयोजित कार्यक्रममा बोल्ने सहभागिहरुले प्रदेश सरकारले मनाइरहेको लुम्बिनी भ्रमण वर्ष र संघीय सरकारले घोषणा गरेको नेपाल भ्रमण वर्षलाई सफल बनाउन महोत्सवले सहयोग पु¥याइरहेको बताए ।
कार्यक्रममा उद्योग व्यापार संगठन रुपन्देहीका संयोजक तथा मेला मूल आयोजक समितिका संयोजक नारायण प्रसाद भण्डारीले भैरहवाको पहिचान र बजार प्रबद्र्धनमा महोत्सवको भुमिका महत्वपूर्ण रहने बताए । उनले ४ सय स्टलमा स्वयंसेवक, कर्मचारी गरी २ हजार बढीले महोत्सवमा रोजगारी पाएको बताए ।
गौतमबुद्ध मिडिया प्रा.लि.का अध्यक्ष खिम बहादुर खत्रीले महोत्सवले आर्थिक तथा पर्यटन क्षेत्र दुवैलाई चलायमान बनाउने बताए ।
मेला मूल आयोजक समितिका सह–संयोजक गिरिषचन्द्र त्रिपाठीले छरिएर रहेको पैसालाई महोत्सवले एकीकृत बनाएको बताए । सह–संयोजक रामचन्द्र रेग्मीले महोत्सवमा दैनिक करौडौं आर्थिक कारोबार हुँदा निश्चय नै यसले आर्थिक क्षेत्रमा राम्रो प्रभाव पारेको बताए । सह–संयोजक दर्पण श्रेष्ठले खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागि हुन आउने खेलाडी र दर्शकले निश्चय नै आर्थिक क्षेत्रलाई छुने बताए ।
सचिवालय व्यवस्थापन उपसमिति संयोजक अनिल कुमार ज्ञवालीले महोत्सवमा राखिएका विभिन्न स्टलहरुबाट हुने व्यापारले आर्थिक क्षेत्रलाई चलायमान बनाउने बताए ।
आर्थिक व्यवस्थापन परिचालन तथा स्पोन्सर व्यवस्थापन उपसमिति संयोजक सचिन रोक्काले स्थानीय उद्योगको प्रबद्र्धन गर्ने कुरामा खासै ध्यान नपुगेको अवस्थामा महोत्वसले स्थानीय उत्पादनमा जोड दिएको बताए ।
प्रचारप्रसार उपसमिति संयोजक कृष्ण बहादुर गुरुङले पर्यटकीय स्थलको प्रचार हुन नसके त्यो क्षेत्र ओझेलमा पर्ने भएकोले महोत्सवले विभिन्न पर्यटकीय गन्तव्यहरुको प्रचारप्रसार गरेर पर्यटन प्रबद्र्धन गरेको बताए ।
खाना तथा आवास व्यवस्थापन उपसमिति संयोजक गणेश प्रसाद बेल्बासेले महोत्सव विभिन्न उत्पादनको प्रचारप्रसार स्थल समेत बनेको बताए ।
अतिथि सत्कार व्यवस्थापन उपसमिति संयोजक विन्दु न्यौपानेले महोत्सवले स्थानीय उत्पादनको बजारीकरणमा टेवा पु¥याएको बताइन् । स्थानीय कला संस्कृति तथा व्यवस्थापन उपसमिति संयोजक बाबुराम शर्मा खनालले मेलाले संस्कृतिको संरक्षणमा पनि महत्वपूर्ण भुमिका खेलेको बताए । विज्ञापन उपसमिति संयोजक केशवराज ज्ञवालीले महोत्सवले पर्यटन क्षेत्रको प्रबद्र्धन गरेको बताए ।
गौतमबुद्ध मिडिया प्रा.लि.का प्रबन्ध निर्देशक माधब न्यौपानेको सञ्चालनमा सम्पन्न कार्यक्रमको उद्देश्यमाथि गौतमबुद्ध सन्देश दैनिकका सम्पादक कुलमणि ज्ञवालीले प्रकाश पारेका थिए । मिडिया प्रा.लि.ले केही वर्ष देखि महोत्सवहरुमा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गर्दै आएको पत्रिकाका सह–सम्पादक रबिन्द्र प्रताप गुप्ताले बताए ।

प्रदेश नं ५ मा नवीकरणीय ऊर्जाको प्रशस्त सम्भावना देखिएको छ । प्रदेश सरकारले आफ्नो नीति तथा कायक्रममार्फत ऊर्जाको सम्भावना खोजी गर्दै अध्ययन तथा अनुसन्धानमा जोड दिएको छ ।

सरकारले प्रदेश ५ मा पाँच वर्षभित्रमा ३०० मेगावाट सौर्य ऊर्जा उत्पादन गर्ने योजना बनाएको छ भने वैकल्पिक र अन्य ऊर्जाको सन्दर्भमा फोहरलाई ऊर्जामा परिणत गर्ने रणनीतिसमेत तय गरेको छ । प्रदेश सरकारले वायु ऊर्जाको सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै त्यसको अध्ययनमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ । प्रदेश ५ का स्थानीय तहका सरकारको परिचालनबाट बायो ग्यासको उत्पादनमा जोड दिने र सामुदायिक वनमार्फत ब्रिकेट निर्माण गरी त्यसलाई ऊर्जाको स्रोतको रुपमा प्रयोगमा ल्याउन सकिने सरकारको विश्वास छ ।

रासससँग कुरा गर्दै प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शङ्कर पोखरेलले ऊर्जाका विभिन्न कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउन वैकल्पिक ऊर्जा तथा प्रवद्र्धन केन्द्रसँग सहमति तथा समझदारी भएको जानकारी दिँदै ऊर्जाका विभिन्न कार्यक्रममा निजी क्षेत्रको सहभागितालाई समेत प्रोत्साहन गरिने उल्लेख गर्नुभयो । नेपालमा वर्षेनी खपत हुने ऊर्जाको करिब तीन प्रतिशत मात्रै विद्युतीय ऊर्जा छ । दश वर्षमा विद्युत्को खपत हालको ११० मेगावाटबाट एक हजार ५०० किलोवाट पु¥याउने नीति नेपाल सरकारले प्रस्तुत गरेको छ ।

राष्ट्रियस्तरमा पाँच वर्षमा पाँच हजार मेगावाट र १० वर्षमा १५ हजार मेगावाट जडित क्षमता पु¥याउने नीतिसित तादाम्य हुने गराउँदा जनसङ्ख्याको अनुपातमा प्रदेश नं ५ ले पाँच वर्षमा ७५० मेगावाट विद्युत् प्लान्ट थप्नुपर्ने देखिन्छ । राष्ट्रियस्तरमा ऊर्जा मिश्रणको हिसाबले र प्रदेशको जलविद्युत् सम्भाव्यताको हिसाबले यस प्रदेशमा जलविद्युत्लाई विद्युत् ऊर्जा उत्पादनको एक हिस्साको रुपमा विकास गरिने तथा उत्पादनको वृद्धिसँगै विद्युत् सेवा नपुगेका स्थानमा सेवा विस्तार गर्नुपर्ने उल्लेख छ । प्रदेशको जलविद्युत् सम्भाव्यता तुलनात्मक रुपमा कमजोर छ र हालसम्म ३६ मेगावाटको हाराहारी मात्रै जलविद्युत् उत्पादन भएको छ ।

प्रदेश भौतिक पूर्वाधार विकासमन्त्री वैजनाथ चौधरीले अबको तीन वर्षभित्र उज्यालो नपुगेको ठाउँमा उज्यालो बनाउने बिजुली नपुगेको ठाउँमा वैकल्पिक ऊर्जामार्फत बिजुली पु¥याउने लक्ष्य लिएको जानकारी दिए । उनले वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्रसँग मिलेर ग्रिड नपुगेको ठाउँमा ९० प्रतिशत अनुदानमा रु १२ करोडको लागतमा काम भइरहेको उल्लेख गर्दै वायो ग्यास, सोलार, लघु जलविद्युत् आयोजनालगायत कार्यक्रमका लागि रु ३५ करोड बजेटको व्यवस्था भएको बताए ।

प्रदेश योजना आयोगका सदस्य डा विष्णु गौतमले ऊर्जाको क्षेत्रमा केही फरक रणनीति तय हुन लागेको जानकारी दिँदै सौर्य ऊर्जामा लगानी आर्कषण गर्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिने छ भने । उनले प्रदेश ५ को ऊर्जा क्षेत्रको विकास र प्रवद्र्धनका लागि पूर्वाधार विकास प्राधिकरण प्रदेश सरकारको मन्त्रिपरिषद्बाट पास भएको र त्यसमार्फत सौर्य ऊर्जाका काम पनि प्रभावकारी बनाइने उल्लेख गरे । उनले ऊर्जाको क्षेत्रमा काम गर्न निजी क्षेत्रको सहभागितालाई समेत जोड दिइने बताए । प्रदेश ५ को सरकारले भनेको छ, “इन्धनको तीन चौथाइभन्दा बढी हिस्सा ओगट्ने ऊर्जालाई वैकल्पिक ऊर्जाभित्र समेटी त्यसलाई विकासको प्राथमिकतामा नपार्नु प्रमुख समस्या हो ।